Tinh - Khí - Thần dưới ánh sáng của nguyên lý sáng tạo

Khi quan sát một hạt giống nhỏ bé, chúng ta sẽ thấy một điều kỳ diệu. Bên trong hạt giống ấy đã có sẵn mầm sống. Khi được gieo xuống đất, có nước, không khí và ánh sáng, hạt sẽ nảy mầm, lớn thành cây, rồi ra hoa và kết trái. Con người cũng vậy. Mỗi chúng ta được Đấng Sáng Tạo ban cho sự sống, một cơ thể có trật tự và khả năng tự điều chỉnh rất kỳ diệu. Trái tim biết đập, phổi biết thở, dạ dày biết tiêu hóa thức ăn, vết thương biết liền và cơ thể luôn cố gắng đưa mình trở lại trạng thái cân bằng.

Vì thế, sức khỏe không chỉ là “không có bệnh”. Sức khỏe là khi thân thể, năng lượng và tinh thần cùng hoạt động hài hòa theo trật tự vốn có.

Trong Đông y, sự sống toàn vẹn ấy được diễn tả qua ba yếu tố: Tinh – Khí – Thần.

Có thể hiểu thật đơn giản:

Tinh là nền móng của sự sống.

Khí là sức vận hành của sự sống.

Thần là ánh sáng biểu hiện của sự sống.

Ba yếu tố này không tách rời nhau mà luôn liên kết và nâng đỡ lẫn nhau.

Hãy tưởng tượng cơ thể chúng ta giống như một ngọn đèn:

* Tinh giống như dầu trong đèn.

* Khí giống như sức cháy của ngọn lửa.

* Thần giống như ánh sáng tỏa ra.

Nếu đèn không có dầu, ngọn lửa sẽ không thể cháy lâu.

Nếu có dầu nhưng ngọn lửa quá yếu, ánh sáng sẽ mờ.

Nếu dầu đầy và lửa cháy đều, ngọn đèn sẽ tỏa ra ánh sáng ấm áp.

Cơ thể con người cũng vậy. Muốn có một đời sống khỏe mạnh, chúng ta cần chăm sóc cả Tinh, Khí và Thần.

1. Tinh – phần gốc mà Đấng Sáng Tạo ban cho con người

Tinh là nền tảng vật chất của sự sống. Có thể hiểu Tinh là “vốn sống” giúp con người được hình thành, lớn lên, sinh sản và phục hồi.

Mỗi người nhận được một phần Tinh từ cha mẹ khi được sinh ra. Sau đó, nguồn vốn ấy tiếp tục được nuôi dưỡng bằng thức ăn, nước uống, giấc ngủ và cách chúng ta sống mỗi ngày.

Tinh giống như hạt giống.

Đấng Sáng Tạo đặt trong mỗi hạt giống khả năng nảy mầm. Nhưng hạt giống ấy vẫn cần đất tốt, nước sạch, không khí và ánh sáng để phát triển.

Con người cũng được ban cho một cơ thể kỳ diệu, nhưng chúng ta có trách nhiệm chăm sóc món quà ấy.

Khi ăn uống đủ chất, ngủ đúng giờ và làm việc vừa sức, chúng ta đang gìn giữ Tinh.

Khi thường xuyên thức khuya, bỏ bữa, lạm dụng rượu bia hoặc bắt cơ thể làm việc đến kiệt sức, chúng ta đang tiêu hao Tinh.

Bởi vậy, chăm sóc sức khỏe không phải là chiều chuộng bản thân. Đó là sự biết ơn và có trách nhiệm đối với sự sống mà Đấng Sáng Tạo đã ban cho mình.

Muốn nuôi dưỡng Tinh, chúng ta cần:

* Ăn những thực phẩm tự nhiên, đa dạng và phù hợp với cơ thể.

* Uống đủ nước.

* Ngủ đủ giấc và hạn chế thức quá khuya.

* Làm việc và nghỉ ngơi điều độ.

* Tránh những thói quen làm tổn hại cơ thể.

* Tôn trọng giới hạn của mình khi đang đau yếu.

2. Khí – sức sống giúp cơ thể vận hành

Khí là năng lượng và hoạt động sống của cơ thể.

Nhờ có Khí, chúng ta có thể hít thở, nói chuyện, đi lại, tiêu hóa thức ăn, vận chuyển máu và giữ ấm cơ thể.

Khí có thể được hình dung như dòng điện trong một ngôi nhà.

Ngôi nhà có thể có đầy đủ đèn, quạt và các thiết bị. Nhưng nếu không có điện, mọi thứ đều không thể hoạt động. Nếu dòng điện yếu, các thiết bị cũng hoạt động chậm và kém hiệu quả.

Khi Khí đầy đủ và lưu thông tốt, con người thường cảm thấy khỏe khoắn, thở đều, ăn ngon, chân tay ấm và có sức làm việc.

Khi Khí suy yếu, chúng ta có thể cảm thấy mệt, hụt hơi, nói nhỏ, ngại vận động và chỉ muốn nằm nghỉ.

Đấng Sáng Tạo đã đặt con người trong một thế giới có không khí để thở, ánh sáng để điều hòa nhịp sống, đất đai sinh ra lương thực và thiên nhiên giúp tâm hồn được thư giãn. Khi con người sống hài hòa với những điều ấy, cơ thể thường có điều kiện tốt hơn để duy trì sức sống.

Muốn nuôi dưỡng Khí, chúng ta cần:

* Hít thở chậm, sâu và đều.

* Vận động phù hợp với sức khỏe.

* Ăn uống đúng giờ để cơ thể có nguyên liệu tạo năng lượng.

* Tiếp xúc với ánh sáng buổi sáng.

* Không ngồi hoặc nằm yên quá lâu nếu sức khỏe cho phép vận động.

* Làm việc có giờ, nghỉ ngơi có lúc.

* Sống gần gũi hơn với thiên nhiên.

3. Thần – ánh sáng bên trong con người

Trong cụm từ Tinh – Khí – Thần, chữ “Thần” được dùng theo cách hiểu của Đông y, nói về sự tỉnh táo, tinh thần, cảm xúc, ý chí và sức sống thể hiện qua ánh mắt, lời nói, nét mặt của một người.

Khi Thần sáng, đôi mắt có sức sống, đầu óc tỉnh táo, lời nói rõ ràng và trong lòng còn hy vọng.

Khi Thần bất an, con người có thể lo sợ, mất ngủ, buồn bã, dễ cáu giận hoặc không còn muốn làm bất cứ điều gì.

Đấng Sáng Tạo không chỉ ban cho con người một cơ thể biết hoạt động. Ngài còn ban cho chúng ta khả năng suy nghĩ, yêu thương, lựa chọn, hy vọng và kết nối với nhau.

Vì vậy, một người bệnh không chỉ cần thuốc và thức ăn. Họ còn cần được lắng nghe, được yêu thương và được nhắc rằng cuộc đời mình vẫn có giá trị.

Thần giống như ánh sáng của ngọn đèn.

Dầu có thể vẫn còn, ngọn lửa có thể vẫn cháy, nhưng nếu liên tục bị gió làm chao đảo thì ánh sáng sẽ yếu đi. Lo lắng, sợ hãi, cô đơn và tuyệt vọng cũng giống như những cơn gió khiến nội tâm con người bất an.

Muốn nuôi dưỡng Thần, chúng ta có thể:

* Giữ lòng bình tĩnh trước những điều chưa biết.

* Chia sẻ nỗi sợ với người đáng tin cậy.

* Cầu nguyện và hướng lòng về Đấng Sáng Tạo.

* Nuôi dưỡng lòng biết ơn.

* Học cách tha thứ và buông bỏ những tổn thương.

* Nghe nhạc, đọc sách hoặc làm việc mình yêu thích.

* Ở gần những người mang lại sự bình an và hy vọng.

* Không để người bệnh phải một mình chống chọi với đau đớn.

*Tinh – Khí – Thần liên hệ với nhau như thế nào?

Tinh, Khí và Thần giống như gốc, thân và hoa của một cái cây.

* Tinh là phần gốc giúp cây bám đất và nhận chất dinh dưỡng.

* Khí là dòng nhựa sống vận chuyển khắp thân cây.

* Thần là sự tươi tốt, hoa thơm và quả ngọt mà cây biểu hiện ra bên ngoài.

Gốc yếu thì thân khó khỏe.

Dòng nhựa sống không lưu thông thì lá sẽ héo.

Cây được nuôi dưỡng tốt thì tự nhiên sẽ vươn về phía ánh sáng và sinh hoa kết trái.

Con người cũng vậy:

Tinh đầy đủ thì cơ thể có nền tảng.

Khí lưu thông thì cơ thể có sức hoạt động.

Thần an định thì con người có sự sáng suốt và niềm tin.

Một người ăn uống đầy đủ nhưng ngày nào cũng lo sợ, giận dữ và mất ngủ thì cơ thể vẫn khó phục hồi.

Một người có tinh thần lạc quan nhưng lại bỏ ăn, thức khuya và làm việc quá sức thì sức khỏe cũng sẽ dần suy yếu.

Bởi vậy, chăm sóc con người phải là chăm sóc toàn diện: Nuôi Tinh – Dưỡng Khí – An Thần thuận theo nguyên lý của Đấng Sáng Tạo.

Đấng Sáng Tạo đã đặt trong cơ thể những quy luật rất rõ ràng:

* Có ngày để hoạt động và có đêm để nghỉ ngơi.

* Có hơi thở để duy trì sự sống.

* Có thức ăn để nuôi cơ thể.

* Có vận động để giữ cho cơ thể linh hoạt.

* Có tình yêu thương để con người nâng đỡ nhau.

* Có đức tin và hy vọng để chúng ta không gục ngã trước nghịch cảnh.

Khi con người sống trái với những quy luật ấy trong thời gian dài — thức đêm ngủ ngày, ăn uống mất cân bằng, ít vận động, làm việc quá sức, giữ mãi giận dữ và lo âu — sự hài hòa trong cơ thể có thể dần bị phá vỡ.

Sống thuận theo nguyên lý sáng tạo không có nghĩa là chúng ta sẽ không bao giờ mắc bệnh. Nó có nghĩa là chúng ta biết tôn trọng cơ thể, điều chỉnh những điều có thể thay đổi và tạo điều kiện tốt nhất để cơ thể được nghỉ ngơi, phục hồi.

Với người bệnh ung thư:

Khi mắc ung thư, người bệnh thường không chỉ chịu tổn thương về thân thể mà còn trải qua sợ hãi, mệt mỏi và mất niềm tin.

Vì vậy, bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, người bệnh cần được nâng đỡ trên cả ba phương diện:

* Nuôi Tinh: ăn uống phù hợp, ngủ đủ và bảo vệ thể trạng.

* Dưỡng Khí: thở đúng, vận động vừa sức và duy trì nhịp sống điều độ.

* An Thần: giảm sợ hãi, giữ hy vọng, cầu nguyện và đón nhận tình yêu thương.

Tinh – Khí – Thần không phải là thuốc chữa ung thư và không thay thế phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay những phương pháp điều trị cần thiết.

Đây là cách giúp chúng ta nhìn người bệnh như một con người trọn vẹn: không chỉ có khối u cần điều trị, mà còn có một cơ thể cần nuôi dưỡng, một tinh thần cần chở che và một sự sống đáng được trân trọng.

Con người thực hiện việc chăm sóc, bác sĩ thực hiện điều trị, nhưng nguồn sống sâu xa vẫn thuộc về Đấng Sáng Tạo.

Bởi vậy, chúng ta không được tuyệt vọng, nhưng cũng không chạy theo những lời hứa về phép màu. Chúng ta cần giữ đức tin đi cùng hiểu biết, hy vọng đi cùng hành động và cầu nguyện đi cùng trách nhiệm chăm sóc cơ thể.

Đó cũng là thông điệp mà Hiến muốn gửi gắm trong cuốn sách “Mầm Sống Tái Sinh”:

* Sự sống là món quà của Đấng Sáng Tạo.

* Cơ thể là ngôi nhà chúng ta được giao gìn giữ.

* Yêu thương là nguồn sức mạnh giúp con người nâng đỡ nhau.

Và dù đang ở trong nghịch cảnh, mỗi người vẫn có thể bắt đầu gieo lại một mầm sống mới bằng đức tin, hiểu biết và những hành động đúng đắn mỗi ngày.

Dược sỹ: Chẩu Hiến