Nho sữa Hàn Quốc bén rễ đồng đất xứ Thanh

Từ vùng đất không được xem là lợi thế cho cây ăn quả, chị Lê Yến Phượng trồng thành công nho sữa Hàn Quốc, kết hợp du lịch, mở hướng mới nâng cao giá trị.

Biến thách thức thành cơ hội

Giữa vùng quê Kim Sơn, xã Trung Chính (Thanh Hóa), nơi người dân vốn quen với những cây trồng truyền thống, những giàn nho sữa Hàn Quốc sai trĩu quả của trang trại Xuân Hiếu (Xuân Hiếu Farm) đang trở thành nét chấm phá mới lạ. Không chỉ mang lại giá trị cao, mô hình còn mở hướng đi mới khi kết hợp sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm, tạo thêm giá trị trên cùng đơn vị diện tích.

Chủ nhân của trang trại là cô gái trẻ Lê Yến Phượng, người gần 6 năm theo đuổi ước mơ xây dựng mô hình nông nghiệp công nghệ cao, tích hợp đa giá trị trên mảnh đất quê hương.

Chị Phượng chia sẻ, sau khi tốt nghiệp đại học, chị có cơ hội để phát triển công việc nơi phố thị. Thế nhưng mỗi lần có dịp đi tham quan những mô hình nông nghiệp hiện đại ở nhiều địa phương, trong chị lại nhen lên suy nghĩ: tại sao quê mình không thể làm được những điều tương tự?

Bước ngoặt đến vào năm 2019 khi chị quyết định về quê khởi nghiệp với nông nghiệp. Hành trình đầy mạo hiểm đó được bắt đầu bằng việc trồng thử nghiệm nhiều loại cây trồng khác nhau dựa trên cảm quan và sở thích. Tuy nhiên, việc thiếu kinh nghiệm khiến mọi tính toán đều lệch nhịp, hiệu quả thu được không như mong muốn.

Năm 2023, sau nhiều lần cân nhắc và học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình trồng nho ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là Điện Biên, chị quyết định đặt cược vào giống nho sữa Hàn Quốc. Đó là một quyết định khiến không ít người bất ngờ, bởi Thanh Hóa không phải vùng khí hậu lý tưởng để trồng nho. Mùa hè nắng gắt, nhiệt độ cao. Mùa đông lại lạnh kéo dài, cây bước vào trạng thái ngủ đông, sinh trưởng chậm hơn nhiều so với các vùng trồng truyền thống.

Nắm bắt được những trở ngại đó, chị đầu tư xây dựng Xuân Hiếu Farm, lắp đặt hệ thống nhà màng khép kín với lớp vật liệu giảm nhiệt trên diện tích hơn 2.000m2, trang bị hệ thống quản lý thông minh, tưới nhỏ giọt tự động tiên tiến.

Chị Phượng cùng với các cộng sự những ngày đầu bỏ lại phía sau tất cả công việc, gần như ăn ngủ trong khu nhà màng, hết quan sát sự phát triển của cây lại ghi chép từng thay đổi nhỏ về nhiệt độ, độ ẩm, chế độ tưới, lượng phân bón...

Để cây tăng khả năng thích nghi và có sức phát triển, trong quá trình chăm sóc trang trại sử dụng chủ yếu phân dê ủ hoai mục với men vi sinh, đạm cá và các chế phẩm sinh học thay cho phân bón hóa học. Bên cạnh đó, áp dụng kỹ thuật trồng với mật độ thấp hơn so với thông thường để cây có không gian sinh trưởng.

“Cây nho rất nhạy cảm. Chỉ cần sai sót một công đoạn là ảnh hưởng tới cả vụ”, chị Phượng chia sẻ.

Theo chị Phượng, việc trồng cho cây sống và phát triển đã khó, làm sao để khi đậu quả, mỗi chùm nho đạt chất lượng đồng đều lại càng khó hơn. Sau khi cây ra hoa, từng chùm phải được chăm sóc cẩn thận, trải qua nhiều lần tỉa quả. Những quả nhỏ, méo, phát triển kém đều phải cắt bỏ để dinh dưỡng tập trung nuôi những quả còn lại.

“Có thời điểm trang trại phải thuê 5 lao động làm việc liên tục suốt ba tháng chỉ để tỉa từng quả nho. Nhìn thì tưởng đơn giản, nhưng đây là công đoạn mất nhiều công sức nhất”, chị Phượng cho hay.

Chưa dừng lại ở đó, sau mỗi vụ thu hoạch, toàn bộ cành được cắt bỏ, xử lý vi sinh nhằm hạn chế sâu bệnh trước khi bước vào chu kỳ mới. Cứ thế, vòng quay sản xuất diễn ra gần như quanh năm.

Nhờ kiên trì học hỏi kỹ thuật từ các kỹ sư, bạn bè và người đi trước, những giàn nho sữa của chị ngày càng phát triển, cho quả ổn định. Hiện diện tích nhà màng trồng nho sữa được mở rộng lên 6.000m2. Năng suất dự kiến niên vụ 2026 đạt hơn 1,5 tấn/2.000m2. Với giá bán dao động từ 250.000 - 300.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí chị có lãi khá. Mô hình cũng tạo việc làm thường xuyên cho 3 - 4 lao động địa phương, chưa kể những thời điểm cần nhiều nhân công để tỉa quả, thu hoạch hay đón khách.

Không chỉ bán sản phẩm, mà bán cả trải nghiệm

Theo chị Phượng, làm nông nghiệp hiện nay muốn trụ vững phải tạo được sự khác biệt. Do đó, ngay từ khi quyết định dựng nhà màng trồng nho, Xuân Hiếu Farm đã định hướng không chỉ bán sản phẩm đơn thuần mà bán cả trải nghiệm cho khách hàng.

Sự kết hợp giữa sản xuất và trải nghiệm này mang lại giá trị kép. Khi được trực tiếp chứng kiến, kiểm chứng quy trình trồng, chăm sóc nho theo hướng an toàn, du khách tin tưởng và mua nho ngay tại vườn. Có người mua vài cân, có người mua hàng chục cân làm quà, nhờ đó nhà vườn không phải “đỏ mắt” tìm kiếm khách hàng. Bên cạnh đó, mỗi người đến trải nghiệm là một kênh truyền thông lý tưởng cho sản phẩm và thương hiệu mà trang trại đang nỗ lực xây dựng.

Việc minh bạch toàn bộ quá trình sản xuất giúp trang trại phát triển đúng hướng, có ý thức, trách nhiệm cao hơn trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và tạo không gian trong lành cho du khách. Quan trọng hơn, khi kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm, biến cánh đồng thành điểm đến, biến sản phẩm thành câu chuyện, mỗi mét vuông đất không chỉ sinh ra quả ngọt mà còn sinh ra những cơ hội mới, giá trị mới.

“Năm nay, đầu tháng 7, trang trại mới chính thức mở cửa đón khách. Hình ảnh những giàn nho trĩu quả được chia sẻ trên mạng xã hội đã nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Nhiều nhà trường, gia đình trong và ngoài tỉnh đã liên hệ đặt lịch để được trực tiếp tham quan, trải nghiệm và mua hàng. Đó là tín hiệu vui với mô hình nông nghiệp mới mình đang theo đuổi và cho thấy nhu cầu ngày càng lớn của người dân đối với những sản phẩm nông nghiệp được tạo ra bằng tâm huyết, sự minh bạch và sức sáng tạo”, chị Phượng phấn khởi.

Trung Quân - nongnghiepmoitruong.vn